Bezmateczność oznacza brak matki w rodzinie pszczelej. Może wynikać z jej utraty lub nieudanego unasiennienia. Pszczoły często reagują zmianą zachowania i budową mateczników ratunkowych. Brak jaj nie zawsze potwierdza jednak bezmateczność. Dłuższy stan bez matki sprzyja pojawieniu się trutówek. Przed interwencją należy możliwie pewnie ocenić sytuację.