Luty to najkrótszy miesiąc w roku, znany ze swego humorzastego charakteru. W cieplejsze dni potrafi kusić rośliny do wczesnego kwitnienia, by następnie nocnymi przymrozkami uszkodzić przebudzone pąki i kwiaty. Słynny czeski pisarz Karel Čapek pięknie ujął to w swojej książce "Rok ogrodnika", opisując dwoistość lutowego oblicza. Raz pozwala cieszyć się obfitym śniegiem na stokach górskich, innym zaś razem przypomina nam o przygotowaniach ogrodu i pasieki na nadchodzącą wiosnę. Jest to okres, gdy nasze myśli zaczynają krążyć wokół nadchodzącego sezonu pszczelarskiego i ogrodniczego. Zima jeszcze trwa, lecz już niedługo będziemy mogli cieszyć się świeżymi zapachami i tętniącym życiem ogrodu. To idealny czas na odpoczynek, zebranie energii oraz na praktyczne zaplanowanie nadchodzących działań.
Chociaż jest najkrótszym miesiącem, to właśnie luty przynosi najbardziej kontrastowe warunki pogodowe. Słoneczne, cieplejsze dni kuszą pierwszymi oznakami życia, a nocne chłody przypominają, że zima jeszcze nie złożyła broni. Jak pisał Karel Čapek w „Roku ogrodnika“, luty ukazuje nam swoje dwie twarze. Z jednej strony śnieg sprzyja aktywnościom zimowym, z drugiej – przypomina o wiosennych pracach ogrodowych i pszczelarskich.
To doskonały moment, by nasze myśli skupiły się nie tylko na planowaniu dalszych prac pasiecznych, ale również na regeneracji własnych sił przed intensywnym sezonem, który już niebawem zawita także na pasieki.
Przysłowie mówi: „Biały luty – mocne pole“
Warto zadbać także o własną kondycję fizyczną, aby dobrze i bezpiecznie zarządzać nawet dużą pasieką. Pierwsze miesiące roku to odpowiednia chwila na wzmocnienie mięśni, zwłaszcza w okolicy tułowia, oraz ich odpowiednie rozciąganie, co pozwala uniknąć przemęczenia, kontuzji kręgosłupa czy problemów z nadgarstkami.
Lutowe opady śniegu to doskonały sposób, w jaki przyroda gromadzi zasoby wodne konieczne na wiosnę. Dobrze nawodniona ziemia wpłynie korzystnie również na potencjał nektarowania letnich roślin miododajnych.
W lutym dzień zauważalnie się wydłuża
Od przesilenia zimowego dzień wydłuży się o ponad dwie godziny. Na przykład w święto Matki Boskiej Gromnicznej (2 luty) tradycyjnie święcono świece wykonane z pszczelego wosku, które miały chronić domy przed piorunami i nieszczęściami.
Lutowe dni warte zapamiętania
Chociaż luty nie obfituje w wiele znanych świąt, 22 lutego mamy Dzień Zadumy i Refleksji. W tym dniu warto przypomnieć sobie o spadku liczebności dzikich zapylaczy. Pomimo iż Czechy są wysoko na liście europejskich krajów o dużym zagęszczeniu rodzin pszczół miodnych, liczba dzikich zapylaczy niestety wyraźnie się zmniejsza. Dbanie o te pożyteczne owady należy do obowiązków świadomych pasieczników.
Porada praktyczna: Interesujące wskazówki dotyczące budowy hoteli dla owadów można znaleźć w internecie pod zapytaniem „domki dla pszczół samotnic”. Gotowe rozwiązania dostępne są także w opracowaniach specjalistycznych dotyczących pszczół samotnych, takich jak publikacja autora M. Šlachta.
Pierwsze oznaki przedwiośnia
Choć przyroda nadal odpoczywa, pod koniec lutego pojawia się żółty pyłek z kwitnących olszyn i leszczyn, sygnalizując początek pszczelarskiego przedwiośnia. W ogrodach zaś powoli pojawiają się przebiśniegi, krokusy i inne najwcześniejsze rośliny kwitnące, będące zwiastunem niedalekiego już sezonu prac pasiecznych i miodobrania.
Jest to także czas na przycinanie drzewek owocowych i wierzb. Wierzby doskonale nadają się do tworzenia naturalnych ścian czy żywopłotów ochraniających pasiekę i dających wytchnienie pszczołom w czasie letnich upałów.
Pierwszy masowy oblot pszczół
Przełomowy moment w życiu pszczelej rodziny to pierwszy wiosenny oblot, który ma zwykle miejsce pod koniec lutego, przy słonecznej pogodzie i temperaturze około 10°C. Jest to dla pszczół okazja do oczyszczenia się, orientacji w terenie, przyniesienia pierwszych porcji wody i pyłku oraz wprowadzenia porządków do ula.
Na tym etapie unikamy rozbierania gniazd i intensywnych prac, aby nie wychładzać ula i nie zakłócać pszczołom rozwoju.
Czynniki ograniczające wiosenny rozwój pszczół
Wraz ze wzrostem temperatury, świeżym pyłkiem i nektarem, rodziny pszczele zaczynają wzrastać, co wpływa na wczesny rozwój plodu. Rozwój ten zależy między innymi od ciepła, pokarmu oraz dostępności wody. Kluczowe jest zapewnienie dostępu do czystej wody oraz kontrolowanie ilości pokarmu na przedwiośniu, doposażając w pokarmy stałe i zapasy w razie potrzeby. Zaleca się minimum 10 kg pokarmu, by zabezpieczyć rodzinę przed głodem przy późniejszej wiośnie.
Nie zapominajmy również o:
Terminowym pobraniu próbek zimowego osypu (tzw. miału zimowego), które w Czechach oddajemy maksymalnie do 15 lutego oraz obserwacji pierwszego wiosennego oblotu, kluczowego dla diagnostyki siły i kondycji vcelstwa.
Na podstawie czasopisma pszczelarskiego, mgr Kateřina Šulková
