Miód jest jednym z najważniejszych produktów pszczelich, jest jednak także bardzo podatny na wpływy zewnętrzne, dlatego ważne jest, aby nauczyć się skutecznie chronić go przed zepsuciem. Niskiej jakości miód z pewnością nie jest dobrą wizytówką dla żadnego pszczelarza.
Według niemieckiego eksperta dr A. Büdela, który w latach sześćdziesiątych zajmował się głównie tzw. fizyką pszczół (czyli wpływem czynników fizycznych na życie pszczół w ulach), istnieją dwa sposoby, w jakie miód może się popsuć pod wpływem czynników fizycznych. Chodzi o wysoką wilgotność i przegrzanie.
Miód jest wyjątkową substancją o wyjątkowych właściwościach (na przykład pomaga leczyć przeziębienia). Jeśli miód znajduje się w chłodnym środowisku, łatwo absorbuje wilgoć z otoczenia, natomiast gdy temperatura otoczenia jest zbyt wysoka, miód wydziela wodę do otoczenia. Procesy te są naturalne, jednak zazwyczaj niekorzystne dla miodu.
Pszczoły potrafią bardzo dobrze dostosować swój dom do potrzeb miodu. Wilgotność powietrza w ulu może osiągnąć nawet 75 procent, a mimo to miód zachowuje swoją jakość, natomiast przy tej samej wilgotności i temperaturze pokojowej miód mógłby się łatwo zepsuć (tutaj toleruje wilgotność około sześćdziesięciu procent).
Przechowywanie miodu
Pszczoły stworzyły znacznie korzystniejsze warunki do przechowywania miodu, niż my jesteśmy w stanie zapewnić. Zawijają swoje produkty w plastry, chroniąc je przed niekorzystnym wpływem powietrza. Następnie zagęszczają miód, utrzymując wysoką temperaturę wewnątrz swojego domu. W sztucznych ulach można utrzymywać tę idealną temperaturę, jeśli pszczoły wypełniają plastry. W przypadku, gdy w miodni jest dużo wolnego miejsca, a pogoda gwałtownie się ochładza, temperatura w ulu spada poniżej idealnej wartości, wilgotność powietrza rośnie, a miód, który pszczoły starały się zagęścić, nasiąka wodą przez noc i dotychczasowa praca idzie na marne.
Jakość miodu
Walka o jakość miodu zaczyna się jeszcze przed jego wirowaniem z plastrów. Od samego początku pszczelarz musi dbać o odpowiednie wypełnienie miodni. Jeśli są one niedostatecznie wypełnione, przenieś je pod rodnię, pozostawiając nad nią jeden. Pszczoły opróżnią dolne miodni i wszystkie swoje zapasy zgromadzą w górnej miodni. Należy jednak pamiętać, że jeśli twoje pszczoły nie zagęszczają miodu prawidłowo, mogą być zakażone warrozą. W takim przypadku zalecamy jak najszybsze oddzielenie zakażonych rodzin pszczelich od innych i ich likwidację.
Kolejne zagrożenie dla miodu to jego przechowywanie. Z powodów opisanych powyżej i dlatego, że wodnisty miód nie jest w stanie utrzymać swojej jakości z powodu fermentacji, nigdy nie przechowuj zbiorów miodu w pomieszczeniach o wysokiej wilgotności powietrza. Przechowywanie go w nieprzystosowanej piwnicy czy na zewnątrz, gdzie wilgotność jest bardzo wysoka wieczorem, w nocy lub przy deszczowej pogodzie, nie jest odpowiednie. Spróbuj znaleźć inne miejsce w swoim domu, na przykład korytarz itp.
Degradacja miodu jest wyraźnie widoczna szczególnie w przypadku dłużej przechowywanych słoików (każdy pszczelarz i konsument na pewno miał okazję to zauważyć). Jeśli miód ma kontakt z powietrzem, dochodzi do niego również para wodna. Najpierw para wodna wyrównuje wilgotność w słoiku do wilgotności otoczenia, a potem na powierzchni miodu tworzy się cienka warstwa rozcieńczonego miodu. Z czasem ta warstwa się pogłębia. Powstaje idealne środowisko do fermentacji, co znacznie obniża jakość miodu.
Przy zbyt niskiej wilgotności powietrza lub wysokiej temperaturze miód krystalizuje. Zbyt wysoka wilgotność ma również zły wpływ na jakość przechowywanych niedomkniętych plastrów. Miód absorbuje wodę jak w innych przypadkach. Dlatego przechowuj plastry najlepiej zamknięte (bo to je chroni przed wilgocią) i częściowo odkrętkuj je przed włożeniem do uli.
